بیشتر مردم وقتی به لگو فکر می‌کنند، کودکان را تصور می‌کنند که برج‌های رنگارنگ، خودروهای مسابقه‌ یا قلعه‌های پرجزئیات می‌سازند، اما به گفته کارشناسان سلامتی، لگو می‌تواند برای سالمندان هم ابزاری برای کمک به سالمندی سالم باشد.

به گزارش پرید (The Parade)، پژوهشگران و متخصصان بالینی به‌طور فزاینده‌ای به این موضوع علاقه‌مند شده‌اند که قطعات لگو چگونه می‌توانند به حفظ سلامت شناختی، تقویت مهارت‌های حرکتی ظریف و بهبود سلامت روان سالمندان کمک کنند. مطالعات نشان می‌دهد این اسباب‌بازی نمادین کارکردی فراتر از دوران کودکی دارد و حتی در سال‌های بازنشستگی نیز می‌تواند فواید شگفت‌انگیزی داشته باشد.

ساختن سازه‌های لگویی، برخلاف فعالیت‌های منفعلانه‌ای مانند تماشای تلویزیون، مستلزم فعالیت هم‌زمان چندین بخش از مغز است. افراد باید دستورالعمل‌ها را دنبال کنند، از قبل برنامه‌ریزی کنند، مسائل را حل کنند و تجسم کنند که قطعات چگونه کنار یکدیگر قرار می‌گیرند؛ موضوعی که لگو را به یکی از فعالیت‌های موثر برای فعال نگه داشتن مغز سالمندان تبدیل می‌کند.

دکتر لوری بون، کارشناس متخصص سلامت روان، دراین‌باره می‌گوید: «فرایند سرهم کردن قطعات لگو به حرکات بسیار دقیق انگشتان و دست‌ها نیاز دارد؛ همان سطحی از هماهنگی که مستلزم همکاری هماهنگ هر دو دست است. از طرفی فرد هنگام قرار دادن قطعات، باید موقعیت آن‌ها را در فضا به‌درستی تشخیص دهد. تمام این توانایی‌های شناختی با تمرین منظم بهتر می‌شوند. به همین دلیل به طراحی برنامه‌هایی مبتنی بر فعالیت‌های لگویی، به‌ویژه برای سالمندان و افراد مبتلا به زوال عقل، علاقه روزافزونی شکل گرفته است، زیرا این فعالیت‌های معنادار و تجربه‌محور علاوه بر تحریک شناختی، احساس موفقیت و امکان بروز خلاقیت را نیز تقویت می‌کنند.»

لگو چگونه به حفظ مهارت‌های حرکتی و حل مسئله در سالمندان کمک می‌کند؟

فواید لگو برای سالمندان تنها به تمرین ذهنی محدود نمی‌شود. حفظ مهارت‌های حرکتی ظریف برای انجام دادن کارهای روزمره مانند نوشتن، آشپزی و استفاده از فناوری اهمیت دارد و ساختن لگو روشی سرگرم‌کننده و جذاب برای فعال نگه داشتن این مهارت‌ها است. کار کردن با قطعات کوچک لگو به دقت، هماهنگی و کنترل حرکات دست نیاز دارد؛ مهارت‌هایی که اگر به‌طور منظم از آن‌ها استفاده نشود، با افزایش سن ممکن است کاهش یابد.

ساختن سازه‌های لگویی راهی ایده‌آل برای فراهم کردن تحریک هم‌زمان ذهنی و جسمی در سالمندان است. برنامه‌ریزی برای طراحی یک سازه، مستلزم حل مسئله و به‌کارگیری مهارت‌های دیداری‌ــ‌‌فضایی است. علاوه بر این، کار با قطعات کوچک به حفظ مهارت‌های حرکتی ظریف و چابکی دست‌ها کمک می‌کند.

کارشناسان می‌گویند مزایای عاطفی و روانی لگو ممکن است به همان اندازه فواید جسمی آن ارزشمند باشد. بسیاری از سالمندان، ساختن لگو را فعالیتی آرامش‌بخش می‌دانند، زیرا آن‌ها را به تمرکز عمیق تشویق می‌کند، بدون آنکه فشار رقابت یا عملکرد وجود داشته باشد. این فعالیت همچنین می‌تواند به فرصتی معنادار برای تعامل اجتماعی و تقویت رابطه با فرزندان یا نوه‌ها تبدیل شود.

البته کارشناسان تاکید می‌کنند که لگو‌ درمانی برای جلوگیری از افت شناختی محسوب نمی‌شود، اما می‌توانند راهی لذت‌بخش و در دسترس برای سالمندان باشند تا ذهنشان را به چالش بکشند، مهارت‌های حرکتی ظریف را تقویت کنند و از نظر خلاقیتی فعال بمانند.

به این ترتیب یکی از بهترین فعالیت‌های تقویت‌کننده مغز برای بسیاری از افراد در دوران بازنشستگی، شاید همان اسباب‌بازی محبوب دوران کودکی باشد که هرگز از مد نیفتاده است.